04. Welke methode?

Welke lesmethode kies ik?

Net als bij veel andere vakken en thema's op school zijn er ook voor schaaklessen diverse methoden. De keus is echter niet zo groot en dat maakt het kiezen een stuk makkelijker.

Het kiezen voor één bepaalde lesmethode is zeker bij beginnende of minder ervaren schaaktrainers verstandig. De methode zorgt voor een structuur en duidelijke opbouw. Het gevaar bestaat anders dat een goed bedoelende vrijwilliger zonder enige structuur zijn schaakkennis over kinderen uitstort en zij al snel afhaken. 

In Nederland is de meest gebruikte methode om schaken te leren de "Stappenmethode". Deze methode bestaat al vele jaren en wordt onder andere ook gesteund door de schaakbond. Lange tijd was dit eigenlijk de enige goed ontwikkelde lesmethode, maar nu is er ook Chessity wat een volledig andere aanpak heeft.

Ik maak in mijn schaaklessen gebruik van beide methoden en zal van beide aangeven hoe ik erover denk. Besef daarbij goed dat, ook al heb ik vele jaren ervaring met het geven van schaaklessen, het slechts mijn mening is en ieder de keus voor zichzelf moet maken welke lesmethode voor schaken hij/zij wil gebruiken.

De Stappenmethode

De Stappenmethode is de lesmethode die de afgelopen jaren eigenlijk bijna overal werd gebruikt, zowel op scholen als bij schaakverenigingen. Het is een goed uitgewerkte lesmethode met niet alleen werkboekjes met opdrachten voor de leerlingen, maar tevens een in mijn ogen erg goede instructeurshandleiding. Wat ik niet genoeg kan benadrukken is dat het van wezenlijk belang is bij deze methode dat de instructeur ook echt kennis neemt van de inhoud van deze instructeurshandleiding.

De Stappenmethode kent momenteel een zestal stappen die beginnen bij Stap 1 met de uitleg van de schaakregels tot Stap 6 voor ervaren clubschakers. Iedere Stap heeft een eigen werkboekje en kan worden afgesloten met een examen en een diploma.

De ontwikkelaars van deze methode geven aan dat er in de regel ongeveer een jaar uitgetrokken moet worden voor Stap 1.

De methode is naar mijn mening qua opbouw en uitwerking uitstekend, maar er zit aan het gebruik van deze methode één erg groot risico dat ik helaas in de praktijk het afgelopen jaar veels te vaak heb gezien gebeuren. Het risico is dat een (ongetwijfeld goed bedoelende) schaaktrainer kinderen misschien 15 min. uitleg geeft en ze vervolgens aan het maken van opdrachten uit het werkboek zet, deze al of niet nakijkt en ze dan verder laat gaan met de volgende bladzijde met opgaven en dit zo iedere week herhaalt. Op deze manier wordt het leren schaken al heel snel iets erg "schools" en verdwijnt onvermijdelijk bij velen, heel begrijpelijk, snel het plezier.

Juist omdat de stappen een wat langere tijd vragen moet een trainer erg goed zorgen voor variatie en inventief zijn in het vinden van spelletjes en werkvormen.

Een geheel ander punt van commentaar betreft de mate waarin deze methode is meegegroeid met de ontwikkeling van de jeugd de afgelopen jaren. De Stappenmethode maakt gebruik van werkboekjes met opdrachten. In zijn ontwikkeling is de methode niet verder gekomen dan het aanbieden van de Stappen op CD-Rom. In een tijd waarin kinderen steeds meer digitaal beleven, ervaren en leren is het jammer dat de Stappenmethode hierin niet is meegegroeid. Er is geen website of app waarmee kinderen de Stappenmethode kunnen gebruiken.

Meer informatie over de [Stappenmethode] is te vinden op de eigen website.

Chessity

Vrij nieuw is Chessity. Chessity is een digitale leeromgeving die op diverse manieren aansluit bij de beleefwereld van kinderen. Zo kent Chessity geen werkboekjes, maar is het volledig gebaseerd op digitaal leren via een website. Ieder kind kan zo in zijn/haar eigen tempo leren schaken en doet dit via digitale spelvormen die voor veel kinderen al bekend en vertrouwd zijn. Wat Chessity extra aantrekkelijk maakt is dat het account dat iemand moet hebben zowel binnen als buiten school is te gebruiken. Kinderen kunnen dus ook thuis of op vakantie nog verder leren en spelen. Het enige dat nodig is om gebruik te kunnen maken van Chessity is een account, een internetverbinding en een computer, laptop of tablet.

De uitgangspunten van Chessity zijn anders dan die van de Stappenmethode. Chessity sluit naar mijn mening beter aan bij de huidige generatie. Kinderen willen veelal sneller resultaat zien en sneller "echt" schaken. Misschien kan ik het het beste zo omschrijven ... kinderen die vrijwillig kiezen om te gaan schaken bij bv. een schaakclub op of buiten school zijn al gemotiveerd en kun je makkelijker boeien met de Stappenmethode. Als je echter schaken op school gaat aanbieden dan zijn er ook kinderen die alleen nieuwsgierig zijn, of misschien doet heel de groep wel mee, dan is Chessity fantastisch omdat het leuke spelletjes bevat die snel voortgang laten zien.

Een voordeel van Chessity is ook dat kinderen in eigen tempo gewoon door kunnen leren, zelfs tot het nivo van schaakmeester zonder dat er iedere keer een nieuw werkboekje aangeschaft moet worden. De kinderen kunnen zich hierdoor allemaal op hun eigen manier in hun eigen tempo ontwikkelen.

Dit alles wordt mede mogelijk gemaakt doordat iemand van binnen of buiten de school als coach kan optreden en tot in het kleinste detail de voortgang van de afzonderlijke kinderen kan volgen. In de praktijk wil dit dus zeggen dat ik als schaaktrainer en coach in Chessity precies weet wat ik aan wie moet uitleggen als we elkaar weer zien bij de schaakles op school. Dit maakt het werken met Chessity zeer efficiënt.

Het is ook goed om even te vermelden dat Chessity in combinatie met de schaakbond een aanbieding hebben voor scholen waarbij 50 accounts worden aangeboden voor € 250,-. Deze accounts, die allemaal een jaar geldig zijn, hoeven ook niet tegelijk gebruikt te worden en kunnen zelfs over meerdere jaren worden verspreid. Een jaar Chessity kost daarmee per kind slechts € 5,- , ongeveer gelijk aan de prijs van één werkboekje van de Stappenmethode. Tevens zijn de kinderen dan een jaar lang jeugdlid van de schaakbond en kunnen deelnemen aan toernooien en krijgen korting op examens.

Ik heb bij mijn eigen activiteiten een artikel staan over [Chessity] met nog iets meer informatie.

Tevens kun je natuurlijk kijken op de website van [Chessity] en daar kun je het ook geheel gratis enkele dagen proberen.

 

 

Beoordeel dit item
(0 stemmen)
Huub van der Logt

Bedenker van het project "Schaak maar raak!". Een project om het schaken, met name bij de jeugd, te promoten.


Website: www.schaakmaarraak.nl
E-mailadres Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Meer in deze categorie: « 03. Wat heb je nodig?
Log in om reacties te plaatsen